Certyfikat GMP
Farmaceutyczny
dla
wytwórców i importerów produktów leczniczych
Kompleksowe wdrożenie Dobrej Praktyki Wytwarzania GMP i procedur GDP, od audytu zerowego po uzyskanie certyfikatu GIF. Wspieramy wytwórców produktów leczniczych, importerów oraz dystrybutorów substancji czynnych w przygotowaniu dokumentacji, szkoleniu personelu i przejściu inspekcji farmaceutycznej.
GMP farmaceutyczne w skrócie
Dobra Praktyka Wytwarzania (GMP, ang. Good Manufacturing Practice) to zbiór wymagań określających, jak produkty lecznicze oraz substancje czynne muszą być wytwarzane, kontrolowane i dokumentowane, aby zapewnić ich bezpieczeństwo, jakość i skuteczność. W Polsce GMP reguluje Ustawa Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania (z późn. zm.), uzupełnione o wytyczne unijne zawarte w EudraLex, tomie 4.
System prawa farmaceutycznego jest dynamiczny. Ustawa oraz akty wykonawcze były wielokrotnie nowelizowane i muszą być stosowane w aktualnym, ujednoliconym brzmieniu, uwzględniającym zmiany krajowe i unijne. Wdrożenie GMP to nie jednorazowe działanie, lecz ciągły obowiązek wytwórcy.
System GMP farmaceutyczny obejmuje między innymi:
- Farmaceutyczny system zarządzania jakością (PQS)
- Wymagania dla personelu, w tym Osoby Wykwalifikowanej (QP)
- Wymagania dla pomieszczeń, instalacji i urządzeń produkcyjnych
- Dokumentację systemową: procedury, instrukcje, zapisy i raporty
- Kontrolę jakości, w tym badania laboratoryjne serii
- Zarządzanie zmianami (Change Control), odchyleniami i reklamacjami
- Działania korygujące i zapobiegawcze (CAPA)
- Zwalnianie i certyfikację serii przez Osobę Wykwalifikowaną (QP)
- Audyty wewnętrzne i kwalifikację dostawców
- Walidację procesów, metod i czyszczenia
GMP farmaceutyczne — dla jakich firm?
Obowiązek stosowania Dobrej Praktyki Wytwarzania wynika bezpośrednio z Prawa farmaceutycznego. Dotyczy każdego podmiotu, który wytwarza, pakuje lub importuje produkty lecznicze, a także dystrybutorów substancji czynnych. Brak zgodności z GMP może skutkować cofnięciem zezwolenia przez GIF.
- Wytwórcy produktów leczniczych
- Firmy produkujące produkty lecznicze w rozumieniu Prawa farmaceutycznego, zobowiązane do uzyskania zezwolenia na wytwarzanie od Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz spełnienia wymagań GMP we wszystkich etapach procesu wytwórczego.
- Importerzy produktów leczniczych
- Podmioty sprowadzające produkty lecznicze spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, zobowiązane do uzyskania zezwolenia na import, zapewnienia certyfikacji serii przez QP oraz spełnienia wymagań GMP w zakresie importu.
- Firmy pakujące produkty lecznicze
- Zakłady prowadzące wyłącznie procesy pakowania, oznakowania lub konfekcjonowania produktów leczniczych, które również podlegają wymaganiom GMP i wymagają odrębnego zezwolenia od GIF na tę działalność.
- Importerzy i dystrybutorzy substancji czynnych
- Podmioty importujące lub dystrybuujące substancje czynne (API) stosowane przy wytwarzaniu produktów leczniczych, zobowiązane do stosowania procedur Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (GDP) i rejestracji w Krajowym Rejestrze prowadzonym przez GIF.
Kluczowe wymagania systemu GMP
Certyfikat GMP potwierdza, że wytwórca spełnia wszystkie poniższe wymagania Dobrej Praktyki Wytwarzania. Każdy z tych elementów musi być wdrożony, udokumentowany i skutecznie nadzorowany.
Dokumentacja GMP
Procedury, instrukcje, specyfikacje i zapisy prowadzone w postaci papierowej lub elektronicznej. Dobra Praktyka Dokumentowania (GDocP) i integralność danych to fundament systemu.
Personel i QP
Wytwórca zatrudnia wykwalifikowany personel kluczowy: Kierownika Produkcji, Kierownika Kontroli Jakości oraz co najmniej jedną Osobę Wykwalifikowaną (QP) odpowiadającą za certyfikację serii.
Pomieszczenia i urządzenia
Obszary produkcji, kontroli jakości i magazynowania muszą spełniać wymagania GMP dotyczące projektowania, czyszczenia, kwalifikacji i walidacji procesów.
Kontrola jakości
Badania każdej serii produktu leczniczego prowadzone według zatwierdzonych metod, z zachowaniem zasad Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (GLP) i wymagań dotyczących pobierania prób.
Zarządzanie zmianami i CAPA
Wszystkie zmiany w procesach i dokumentacji podlegają kontrolowanej procedurze Change Control. Odchylenia są wyjaśniane, a działania korygujące i zapobiegawcze (CAPA) dokumentowane i monitorowane.
Audyty i nadzór
Regularne audyty wewnętrzne oraz kwalifikacja i audyty dostawców i podwykonawców są obowiązkowym elementem systemu GMP. Wytwórca odpowiada za jakość materiałów wejściowych i usług zlecanych na zewnątrz.
Jak przebiega wdrożenie GMP farmaceutycznego?
Wdrożenie GMP prowadzimy kompleksowo, od oceny stanu wyjściowego firmy aż po przygotowanie do inspekcji Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Klient skupia się na swojej działalności, my zajmujemy się systemem jakości.
Audyt zerowy GMP farmaceutyczny
Przeprowadzamy ocenę aktualnego stanu firmy pod kątem wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania. Przygotowujemy listę kontrolną (check-list) wymagań GMP, dokonujemy wizji lokalnej pomieszczeń i infrastruktury, identyfikujemy niezgodności oraz wskazujemy zalecenia. Audyt zerowy stanowi punkt wyjścia do opracowania harmonogramu wdrożenia i planu działań.
Opracowanie dokumentacji systemowej GMP
Przygotowujemy kompletną dokumentację farmaceutycznego systemu jakości wymaganą przez GIF i wytyczne unijne, w tym: Dokumentację Główną Miejsca Prowadzenia Działalności (SMF/DMF), procedury nadzoru nad dokumentacją, postępowania z reklamacjami i odchyleniami, procedury wstrzymania i wycofania produktu z obrotu, działań korygujących (CAPA), zwalniania i certyfikacji serii, Rocznego Przeglądu Produktu (PAR), kwalifikacji dostawców, Change Control oraz prowadzenia audytów wewnętrznych i zewnętrznych. Przeprowadzamy szkolenie personelu z zakresu stosowania wdrożonej dokumentacji.
Szkolenia GMP dla personelu
Organizujemy szkolenia GMP farmaceutyczne w siedzibie klienta lub zdalnie, dostosowane do specyfiki działalności i funkcji uczestników. Przygotowujemy materiały szkoleniowe, prowadzimy szkolenia z wymagań prawnych i zasad GMP oraz wystawiamy certyfikaty imienne dla uczestników, np. audytorów wewnętrznych GMP.
Audyty wewnętrzne GMP
Przeprowadzamy audyty wewnętrzne systemu GMP farmaceutycznego po wdrożeniu, oceniając jego skuteczność i zgodność z aktualnymi wymaganiami. Identyfikujemy niezgodności i wspieramy w opracowaniu działań korygujących przed inspekcją GIF lub zewnętrznym audytem klienta.
Sprawdzenie dokumentacji przed złożeniem do GIF
Weryfikujemy poprawność i kompletność dokumentów składanych do Głównego Inspektora Farmaceutycznego w ramach wniosku o zezwolenie na wytwarzanie lub import produktów leczniczych albo o wpis do Krajowego Rejestru Wytwórców, Importerów oraz Dystrybutorów Substancji Czynnych.
Wsparcie przy inspekcji GIF
Pomagamy przygotować firmę do inspekcji przeprowadzanej przez inspektorów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej. Uczestniczymy w procesie w roli doradczej, wspierając zespół przy odpowiedzi na pytania inspektorów i prezentacji wdrożonego systemu GMP.
Szkolenia GMP farmaceutyczne
Prowadzimy szkolenia GMP farmaceutyczne w formie zamkniętej w siedzibie klienta oraz doradztwo on-line. Zakres szkolenia dostosowujemy do profilu działalności i funkcji uczestników.
Zakres szkoleń GMP obejmuje między innymi:
- Wymagania prawne: Ustawa Prawo farmaceutyczne (z późn. zm.), Rozporządzenie MZ w sprawie GMP (z późn. zm.), wytyczne EudraLex (tom 4)
- Farmaceutyczny system jakości (PQS) i zasady Dobrej Praktyki Wytwarzania
- Rola i obowiązki Osoby Wykwalifikowanej (QP): certyfikacja i zwalnianie serii
- Dobra Praktyka Dokumentowania (GDocP) i integralność danych
- Zarządzanie odchyleniami, reklamacjami i działaniami CAPA
- Change Control i zarządzanie zmianami w systemie GMP
- Kwalifikacja dostawców i prowadzenie audytów wewnętrznych GMP
- Roczny Przegląd Jakości Produktu (PAR/PQR)
- Wymagania w zakresie walidacji procesów i kwalifikacji urządzeń
Szkolenia z wymagań prawnych GMP obejmują również:
- Wymagania prawne dla wytwórców i importerów produktów leczniczych: warunki uzyskania zezwolenia, obowiązki wytwórcy, uprawnienia GIF
- Wymagania GDP przy imporcie i dystrybucji substancji czynnych (API)
- Wytyczne EMA i ICH dotyczące substancji czynnych (Q7, Q11 i inne)
- Wymagania przy wytwarzaniu i imporcie roślinnych produktów leczniczych (Annex 7 GMP)
- Najczęstsze niezgodności stwierdzane podczas inspekcji GIF i audytów zewnętrznych
Uzyskanie certyfikatu GMP
Certyfikat GMP farmaceutyczny wydaje w Polsce Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) po przeprowadzeniu inspekcji miejsca wytwarzania lub importu. GIF działa w ramach Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej i jest uprawniony do kontroli wszystkich wytwórców i importerów produktów leczniczych.
Nie jesteśmy jednostką certyfikującą. Nasza rola polega na pełnym przygotowaniu firmy do inspekcji GIF i udzielaniu wsparcia merytorycznego podczas jej trwania. Pomagamy również w utrzymaniu certyfikatu i przygotowaniu do kolejnych inspekcji nadzoru.
Etapy procesu certyfikacji GMP:
- Złożenie wniosku o zezwolenie do GIF
- Wytwórca lub importer składa do Głównego Inspektora Farmaceutycznego wniosek o wydanie zezwolenia na wytwarzanie lub import produktów leczniczych wraz z wymaganą dokumentacją. Sprawdzamy kompletność i poprawność dokumentów przed złożeniem.
- Inspekcja GIF w miejscu wytwarzania
- Inspektorzy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej przeprowadzają inspekcję zakładu, oceniając zgodność z wymaganiami GMP. Przygotowujemy firmę do inspekcji i uczestniczymy w jej przebiegu w roli doradczej.
- Uzyskanie zezwolenia i certyfikatu GMP
- Po pozytywnym wyniku inspekcji GIF wydaje zezwolenie na wytwarzanie lub import oraz certyfikat GMP. Certyfikat podlega cyklicznym inspekcjom nadzoru. Pomagamy utrzymać zgodność systemu w całym cyklu życia zezwolenia.
- Wpis do Krajowego Rejestru (GDP)
- Importerzy i dystrybutorzy substancji czynnych nie uzyskują certyfikatu GMP sensu stricto, lecz podlegają obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Wytwórców, Importerów oraz Dystrybutorów Substancji Czynnych prowadzonym przez GIF. Pomagamy przygotować i złożyć stosowny wniosek.
Najczęściej zadawane pytania
Odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają firmy planujące wdrożenie GMP farmaceutycznego lub uzyskanie zezwolenia GIF.
Certyfikat GMP farmaceutyczny to dokument wydawany przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF), potwierdzający, że wytwórca lub importer produktów leczniczych spełnia wymagania Dobrej Praktyki Wytwarzania określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie GMP (z późn. zm.) oraz w wytycznych UE (EudraLex, tom 4). Uzyskanie certyfikatu jest warunkiem koniecznym do prowadzenia legalnej działalności wytwórczej i importowej w branży farmaceutycznej.
W Polsce certyfikat GMP farmaceutyczny wydaje Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) po przeprowadzeniu inspekcji miejsca wytwarzania lub importu produktów leczniczych. GIF jest organem Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej i działa na podstawie Ustawy Prawo farmaceutyczne (t.j. z późn. zm.).
Certyfikat GMP jest wymagany od każdego wytwórcy produktów leczniczych, wytwórcy opakowań do produktów leczniczych oraz importera produktów leczniczych spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Obowiązek stosowania procedur GDP dotyczy natomiast importerów i dystrybutorów substancji czynnych (API). Brak wymaganych zezwoleń stanowi naruszenie Prawa farmaceutycznego i może skutkować odpowiedzialnością karną oraz cofnięciem prawa do prowadzenia działalności.
GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania) dotyczy procesu wytwarzania, pakowania i kontroli jakości produktów leczniczych. GDP (Dobra Praktyka Dystrybucyjna) reguluje obrót i dystrybucję substancji czynnych (API) stosowanych przy produkcji leków. Firmy importujące lub dystrybuujące substancje czynne zobowiązane są do stosowania procedur GDP i rejestracji w Krajowym Rejestrze GIF, a nie do uzyskania certyfikatu GMP sensu stricto.
Osoba Wykwalifikowana (QP, Qualified Person) to wymagana przez Prawo farmaceutyczne funkcja w zakładzie wytwórczym lub u importera produktów leczniczych. QP odpowiada za stwierdzenie i poświadczenie, że każda seria produktu leczniczego została wytworzona i skontrolowana zgodnie z przepisami. Wytwórca musi zapewnić stały dostęp do co najmniej jednej Osoby Wykwalifikowanej. Kwalifikacje wymagane od QP określa Ustawa Prawo farmaceutyczne (z późn. zm.) i podlegały one zmianom, m.in. w nowelizacji z 2025 r.
Koszt wdrożenia GMP farmaceutycznego zależy od aktualnego stanu dokumentacji i procesów w firmie, zakresu działalności (wytwarzanie, import, pakowanie) oraz liczby i złożoności stwierdzonych niezgodności. Zakres i harmonogram ustalamy indywidualnie po przeprowadzeniu audytu zerowego. Bezpłatną wycenę przygotowujemy w ciągu jednego dnia roboczego po wstępnej rozmowie.